Satirische toneeltekst over de zogenaamde Planta-affaire in de jaren vijftig.

Jan Arends 1925 - 1974), dichter van 'Lunchpauzegedichten' en schrijver van onder andere de verhalen 'Vrijgezel op kamers' en 'Keefman' uit de verhalenbundel 'Keefman', werkte eind jaren vijftig als copywriter in de reclame. Na de rel in 1960 over Planta-margarine die jeuk veroorzaakte, schreef hij in Sint-Genesius-Rode bij Brussel het toneelstuk 'Smeer of de weldoener des vaderlands' dat in 2009 door zijn biograaf Nico Keuning werd ontdekt en dat nu voor het eerst in druk verschijnt.

Arends schreef het stuk mede uit wraak op zijn afwijzing aan de Toneelschool in Amsterdam. Toen hij in deze stad Ton Lutz, zijn vroegere leraar, tegen het lijf liep, snauwde hij hem toe: 'Ik weet nu verdomd goed hoe ik een toneelstuk moet schrijven!'

Fragment:
Geldmaker: (...) En gaandeweg heb je ontdekt dat reclame veel meer is dan het in wezen lijkt.
Copywriter: Gek genoeg, maar het is werkelijk zo. Er is geen beter communicatiemiddel tussen mensen. In schijn wordt er koffie verkocht of zeep, maar in wezen zijn advertenties kreten van de ene mens in angst naar de andere.
Geldmaker: En wat zo mooi is. Sinds je in de reclame bent, schijf je ook betere gedichten. Je hebt de weg vrijgemaakt voor de oermens in je. Dankzij de reclame kreeg jouw stem bij het stamelen en schreeuwen, plotseling een volume dat sterk genoeg was om het gebrul van veel andere experimentele dichters te overstemmen.
Copywriter: Het is vreemd, maar als ik een goede reclametekst geschreven heb dan schrijf ik er meestal een goed gedicht achteraan. Je zou kunnen zeggen dat het een bron is van het andere.